దిశ, డైనమిక్ బ్యూరో: ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) వినియోగంపై విద్యాసంస్థలు జాగ్రత్తగా వ్యవహరించాలని భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (సీజేఐ) జస్టిస్ సూర్యకాంత్ సూచించారు. విద్యార్థులు రాసిన వ్యాసాలను ఏఐతో రూపొందించినవిగా గుర్తించే సాఫ్ట్వేర్ ఫలితాల ఆధారంగా వారిని అకడమిక్ మోసానికి పాల్పడినట్లు నిర్ధారించకూడదని స్పష్టం చేశారు. ముఖ్యంగా ఆంగ్లం మాతృభాష కాని విద్యార్థుల రచనలను ఏఐ డిటెక్టర్లు తప్పుగా గుర్తించే అవకాశాలు ఉన్నాయని హెచ్చరించారు. శనివారం హైదరాబాద్లో జరిగిన కామన్వెల్త్ లీగల్ ఎడ్యుకేషన్ అసోసియేషన్ (CLEA) తొలి వార్షిక అంతర్జాతీయ న్యాయ విద్యా సదస్సు ప్రారంభోత్సవంలో ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
నిజాయితీపరులకూ నష్టం..
ఈ సందర్భంగా 2023లో నిర్వహించిన ఓ అధ్యయనాన్ని సీజేఐ ప్రస్తావిస్తూ.. విస్తృతంగా ఉపయోగించే ఏడు ఏఐ డిటెక్షన్ టూల్స్.. ఆంగ్లం మాతృభాష కాని విద్యార్థులు రాసిన వ్యాసాల్లో ఐదింట మూడింటికి పైగా రచనలను తప్పుగా ఏఐ రూపొందించినవిగా గుర్తించినట్లు ఆ అధ్యయనం వెల్లడించిందని తెలిపారు. కామన్వెల్త్ దేశాల్లో అనేక మంది విద్యార్థులు ఇంగ్లీష్ను రెండో లేదా మూడో భాషగా నేర్చుకుంటున్నారని గుర్తుచేశారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో సాంకేతికత ఇచ్చిన ఒక అర్థంకాని స్కోర్ ఆధారంగా నిజాయితీగా రాసిన విద్యార్థిని మోసగాడిగా ముద్ర వేయడం సరికాదన్నారు. యంత్రం ఇచ్చిన ఫలితం ఒక్కటే ఆధారంగా ఏ విద్యార్థినీ అకడమిక్ అక్రమాలకు పాల్పడినట్లు నిర్ధారించకూడదని స్పష్టం చేశారు.
ఏఐపై పూర్తిస్థాయి నిషేధం వద్దు
న్యాయ విద్యలో జనరేటివ్ ఏఐ వినియోగంపై పూర్తిస్థాయి నిషేధం విధించడాన్ని జస్టిస్ సూర్యకాంత్ వ్యతిరేకించారు. అలాంటి నిషేధం ఆచరణ సాధ్యం కాదని, వివేకవంతమైన నిర్ణయం కూడా కాదని అభిప్రాయపడ్డారు. నిషేధం విధిస్తే విద్యార్థులు ఏఐని రహస్యంగా ఉపయోగించే ప్రమాదం ఉందని, అప్పుడు దాని వినియోగాన్ని పర్యవేక్షించడం, సరైన మార్గనిర్దేశం చేయడం కష్టమవుతుందని పేర్కొన్నారు. స్పష్టమైన నియమాలు రూపొందించి, బాధ్యతాయుతమైన వినియోగంపై విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించడమే సరైన మార్గమన్నారు. పరీక్షలు, అసైన్మెంట్లలో ఏఐని ఎక్కడ ఉపయోగించవచ్చు? ఎక్కడ ఉపయోగిస్తే వెల్లడించాలి? ఏ సందర్భాల్లో ఏఐపై ఆధారపడటం విద్యార్థి స్వయంగా చేయాల్సిన ఆలోచనను ఇతరులకు అప్పగించినట్లవుతుంది? అనే అంశాలపై ముందుగానే స్పష్టత ఇవ్వాలని సూచించారు.
విద్యార్థులకు అదనపు క్రెడిట్లు ఇవ్వాలి
విద్యార్థుల మూల్యాంకన విధానంలోనూ మార్పులు అవసరమని సీజేఐ అభిప్రాయపడ్డారు. న్యాయవాదుల వద్ద శిక్షణకు హాజరుకాకుండానే ఇంటర్న్షిప్ సర్టిఫికెట్లు ఇవ్వడం, చేయని పనులకు క్లినికల్ గ్రేడ్లు కేటాయించడం సరికాదన్నారు. ఇలాంటి విధానాలు విద్యార్థులకే కాకుండా భవిష్యత్తులో వారు ప్రాతినిధ్యం వహించే క్లయింట్లకు కూడా నష్టం కలిగిస్తాయని హెచ్చరించారు. ప్రతి న్యాయ విద్యార్థి డిగ్రీ పూర్తి చేయడానికి ముందు కనీస కాలం న్యాయ సహాయ (లీగల్ ఎయిడ్) సేవల్లో పనిచేయడాన్ని తప్పనిసరి చేయాలని ప్రతిపాదించారు. నిర్ణీత సమయం కంటే ఎక్కువగా సేవలందించే విద్యార్థులకు అదనపు క్రెడిట్లు ఇవ్వాలని సూచించారు. సెమిస్టర్ సెలవుల్లోనూ లీగల్ ఎయిడ్ క్లినిక్లు పనిచేయాలని, ప్రాక్టీసింగ్ న్యాయవాదులకు నిరంతర విద్యా కేంద్రాలుగా కూడా వాటిని అభివృద్ధి చేయవచ్చని సీజేఐ సూర్యకాంత్ పేర్కొన్నారు.